Cuma, Ağustos 26, 2016

Yarının Türkiyesine Seyahat / Ahmet Emin Yalman

Ahmet Emin Yalman, cumhuriyetin tanıklığını yapmış gazetecilerden. İmparatorluk zamanında, 1888'de, Selanik'te doğmuş ve 1972 yılında İstanbul'da vefat etmiş. Bu uzun ömrüne iki dünya savaşı, iki askeri darbe sığmış. 

Yarının Türkiyesine Seyahat, ilk basımı 1944 yılında Vatan Matbaası tarafından yapılan ve Köy Enstitüleri deneyimini anlatan bir inceleme / tanıklık kitabı. Benim okuduğum bu eserin Cem Yayınevi tarafından 1990 yılında yapılan yeni baskısı. Yayınevi bu yeni baskıda 1944 yılındaki metnin yanı sıra Köy Enstitüleri neden kuruldu başlıklı bir inceleme ve ilk metinde adı geçen enstitü öğrenci ve yöneticilerinin 1990 yılındaki durumlarını eklemiş. Bunları eklemekle eseri güncelleştirmiş bir yerde. Ancak, yeni baskıya bu eklemelerin yapıldığına dair bir önsöz konulmamış. İçindekiler dizini de kitabın sonunda. Kitap, Ahmet Emin Yalman'ın önsözü ile başlıyor. Keşke yayınevi ayrı bir önsöz ile eseri takdim etseydi.

Köy Enstitüleri deneyimi, genç cumhuriyetin kalkınma ve aydınlanma için oluşturduğu özgün bir model. Enstitü çıkışlıların köylerine döndüklerinde yapmayı planladıklarını okudukça bu modelin kimleri rahatsız ettiğini daha iyi anlıyor insan. Bu konuda ek bilgi isteyenler buradaki yazıya bakabilir.

Ahmet Emin Yalman'ın eserinden kısa bir alıntı ile bitireyim:
"Bu memleketin insanlarına nasıl muamele edilirse en iyi netice alınır? Bu sualin cevabını Çifteler köy enistitüsü en kati bir şekilde vermiştir. Cevap şudur: - Bu memleketin insanının şerefine, haysiyetine saygı göstermek, hareketlerinin mesuliyetini kendine bırakmak, en iyi hareketi seçip yapacağına güven duymak; en doğru usuldür. Eski tarzdaki kör ve sert disiplin, bu memleketteki kalplerin halis duygularını felce uğratır, insanlar arasında sun'i mesafeler yaratır, haksızlıklara ve anlayışsızlıklara yol açar, mukavemetler ve terslikler uyandırır. Halbuki sevgi, izzetinefise saygı, iyi muamele, hakkaniyet ve eşitlik bu memleketin insanını bağlar, in iyi hareketlere sevkeder, ahenk, birlik ve hazlı iş beraberliği yaratır.Bu hakikati keşfeden, uyguyayan ve hayret verici neticeler alan sihirbaz, Çifteler köy enstitüsü müdürü Rauf İnan'dır." s. 18-19

Hiç yorum yok: