Ana içeriğe atla

yeni dönem ilk pazar yazısı: Pariste.NET / Ahmet ÖRE söyleşisi

Blogda yeni dönem ve ilk pazar yazısı, sevgili Ahmet ÖRE ile Pariste.Net'i konuştum. Konuştum pek doğru bir ifade değil aslında, Ahmet Bey'in sesini duymuşluğum bile yok. Elektronik ortam sağolsun, teknik söyleşiler gibi oldu herşey. 4 soru gönderdim, 4 yanıt geldi. Ahmet Bey soruları beğenmiş ben yanıtları. Bakalım sizler ne düşüneceksiniz...


Yazıdaki fotograflar Ahmet Bey'in çektikleri. Profesyonel bir elden çıkmışa benziyor. Yeni dönem, bloga ve ülkeye huzur getirir umarım. Bloga yönelik temenninin gerçekleşeceğine olan inancım, ülke için dileğimden daha gerçekçi olsa bile ne demişler: Umut fakirin ekmeği....
Bir sonraki yazıya kadar enseleri karartmayalım!...

1. Kısaca Pariste.Net'i tanıtmanızı istesem.

Paris’e ilk yerleştiğim zaman, hatta yerleşmeden önce araştırma yaparken Paris hakkında elle tutulur bir Türkçe kaynak bulamamanın sıkıntısını çok çektim. O zamanlar Fransızca da bilmediğim için hep İngilizce kaynaklardan şehri tanımaya çalıştım ve daha sonra Paris’e yerleşince yazılı kaynakların peşini bırakıp şehri kendim keşfetmeye başladım. İstanbul’daki hayatımda nasıl şehrin altını üstünü didik didik eden biriysem, Paris’te de aynı şeyi yaptım ve zaman içinde müthiş bir bilgi birikimim ve fotoğraf arşivim oldu. Bir süre sonra da, Paris’te yaşayan bir İstanbullu olarak bu birikimimi ihtiyacı olanlarla ya da Paris’i sevenlerle paylaşmaya karar verdim.

Kısaca Pariste.Net tatil, okul, dil eğitimi, iş gezisi gibi herhangi bir nedenle Paris’e gitmeyi düşünenler ya da Paris’i sevip şehri yakından tanımak isteyenler için hazırlanan, Paris’in Eyfel Kulesi’nden, Champs-Elysées’den, Notre Dame’dan ibaret bir yer olmadığını göstermeye çalışan, zengin içerikli bir Paris Rehberi blog’u. Bu blog’ta Paris'in vazgeçilmez ve popüler ziyaret noktaları kadar, pek bilinmeyen gizli saklı köşelerini, ulaşım konusunda detaylı bilgileri, yeme içme konusunda mekan seçeneklerini, günlük yaşam pratiklerine ilişkin ipuçlarını “arkadaş tavsiyesi” tadında samimi bir dille paylaşmaya çalışıyorum.
Klasik Paris, Alternatif Paris, Saraylar-Müzeler, Parklar-Bahçeler, Pratik Bilgiler, Ulaşım, Yeme-İçme gibi çok çeşitli konu başlıklarında yayınlanan yazılar ne ansiklopedik bilgilere boğarak okuyucuyu sıkıyor, ne de rehber kitapçıklardaki klişe bilgiler gibi konular geçiştiriliyor. Sanki yanınızda sevdiğiniz bir arkadaşınız varmış gibi sokak sokak Paris’te dolaşıyorsunuz ve her köşe başında sizi yeni bir sürpriz bekliyor.

Pariste.Net ’te yazarken hiçbir zaman “Paris’i en iyi ben bilirim” iddiam olmadı ama “bildiklerimi sonuna kadar paylaşırım” düşüncesiyle olabildiğince çok kişinin hayatını kolaylaştırmayı ilke edindim. Okuyucuların yazdıkları yorumlar, kendi deneyimlerini ve görüşlerini paylaşmaları ya da ek bilgilerle katkı sağlamaları bu yüzden çok önemli.

Çünkü hayat paylaştıkça güzel.

2. Paris, sadece Türkiye'den değil tüm dünyadan turist çeken müzelerle dolu bir şehir. Kentin kendisi de müze gibi zaten. İstanbul ise tarihilik bakımından Paris'i geçse bile o miras yeterince korunmuyor diye düşünüyorum. Hem İstanbul'da hem Paris'te yaşamış, ikisini kıyaslayabilecek deneyimi olan bir yazar olarak size sorsam neden olmuyor bizde diye.

İstanbul’da doğmuş büyümüş ve hayattaki tek aşkı İstanbul olan biri olarak bu sorunuz içimi nasıl sızlattı bilemezsiniz. Şimdi dönüp bakıyorum da çocukluk dönemimin sonları ve ilk gençlik yıllarım, İstanbul’un en güzel zamanlarının son kalıntılarına denk gelmiş. Muhteşem bir cihan imparatorluğu başkentinin son kalıntılarına o dönemde tanıklık ettim. Zaten aşık olduğum da o İstanbul’du. Benim çocukluğumda İstanbul kontrolsüz yoğun göç ve ve plansız yapılaşma ile varolan güzelliklerini hızla kaybetmeye çoktan başlamıştı. Biz kalan güzellikleri sevmeye devam etmeye çalışıyorduk ama nüfusun plansız bir şekilde artması ve hayatın merkezine para ve kâr hırsının konmasıyla bu yozlaşmadan İstanbul da nasibini aldı.

O nüfusu bugün o kadar kısa sürede Paris’e koysanız aynı kaos burada da yaşanır. Zaten Paris de şu an bir ölçüde, benim çocukluğumda İstanbul’da şahit olduğum göç sorununu yaşıyor; bana öyle geliyor ki şimdi de Paris’in saltanatının son dönemine tanıklık ediyorum. Çünkü burada da korkunç ve eğitimsiz bir nesil yetişiyor ve bir-iki kuşak sonra burada da pek çok şey değişecek.

Bunları söylerken insanın için acıyor. Her şehirde iyi insanlar ve kötü insanlar yaşarlar. İyi-kötü derken mutlak iyilikten ya da mutlak kötülükten bahsetmiyorum ama her şehrin iyisi kötüsü vardır. Benim çocukluğumun İstanbul’unda kötü insanlar daha azdı sanki. En azından kimsenin yerlere çöp attığını hatırlamıyorum, korna sesi hatırlamıyorum; otobüs şöförümüzle selamlaşırdık biz, ayaktaki bir yaşlıya yer vermek için sınıf arkadaşlarımla yarışırdık. Doğup büyüdüğüm mahallede selamlaşırdı herkes birbiriyle, güleryüzle karşılardı esnaf müşterisini. Sonra bunların hepsi kayboldu; çoğunluğu başka bir kalabalık ele geçirdi; kendimi doğup büyüdüğüm şehirde azınlık gibi hissetmeye başladım. İçinde nefes almaya çalıştığım çember daraldı, daraldı, daraldı ve sonunda nefes alamaz oldum; o yüzden ömrümün bir bölümünü geçirmek üzere başka bir ülkeye, başka bir şehire yerleşme kararı aldım. Türlü sürprizler sonunda da kendimi Paris’te buldum.

Hayatımda ilk yurt dışı seyahatim 16 yıl önce Amerika’ya olmuştu. İlk şokumu o zaman yaşamıştım. Biz kendimizi güzel şehirlerde yaşıyor zannederken başka kültürlerin kurduğu şehirleri inceledim. Kaldı ki ABD o kadar da beğendiğim bir ülke değildir. Daha sonra Avrupa gezilerine çıkmaya başlayınca neyin ne olduğunu daha iyi anlamaya başladım. Bizdeki en büyük eksik sanata ve estetiğe değer verilmemesiydi yani kısaca kültürel yozlaşma diyebiliriz. Artık her şey rant olarak düşünülüyor. Nasıl söylesem; eskiden gecekonduda yaşayan insanlar fakirdi belki ama derme çatma barakalarının pencerelerinin önünde Vita tenekelerinde çiçekler yetiştirilirdi. Mutlaka küçük bahçelerinde bir çardak bulunurdu. Sonra onların çocukları yasa dışı gecekondularını müteahhite verdiler ve dışı mozaik kaplı beş katlı apartmanlara terfi ettiler. Bir metrekare bahçe bırakmamacasına, arsanın tamamına apartman yapıldı, hatta üst katlardan da cumbalar taştı sokaklara, güneş azaldı, nefes alma payı azaldı. Nefes alamayan insan hırçınlaştı ve gerisi geldi zaten.

Zenginin durumu ise daha bir değişik oldu. Biz orta halli bir mahallede zengin-fakir bir arada yaşarken kimin zengin kimin fakir olduğunu bilmez daha doğrusu bu konuyla ilgilenmezdik. Sonra zenginler kuzey ormanlarının içine doğru virüs gibi yayılan lüks sitelere taşınmaya başladılar. Etrafı gecekondu mahallesi olan, üç metre duvar üzerine bir metre dikenli tellerle çevrili lüks sitelere... Kendileri şirket arabaları ile plazalardaki işlerine giderken eşleri de 4x4’leriyle gittikleri AVM’lerde ömür çürütmeye başladı. Yeni model Türk yaşam biçimi buna evrildi. Yani demem o ki İstanbul’da doğal yaşam örgüsü talan edildi. Son demlerinin son demleri artık bunlar. Çünkü artık tek değer para; ne estetik, ne sanat ne de insan önemli. Bunun sonuçları her alanda olduğu gibi kültür, sanat ve turizm alanlarına da yansıyor elbette.

Umarım ben yanılıyorumdur ve inanın yanılıyor olmayı her şeyden çok isterim.

3. Paris çok yönlü çok yüzlü bir şehir. Sabahın erken saatleri metroları dolduranların, tuvaletleri temizleyenlerin ya da daha doğrudan yazayım düşük ücretli işlerde çalışanların ten rengi Paris'in başka bir yüzünü gösteriyor. Bu yüz hep bize unutturulmaya çalışılan, İstanbul'daki Cezayir sokağının adını Fransız sokağı olarak değiştirecek kadar pervasız bir kibri de saklıyor. Onca filozof, yazar yetiştirmiş 1789 burjuva devrimini yapmış Fransa'nın tarihini ve bugününü sömürgecilik şekillendirmiş. Sizin blogunuzda Paris'in sadece güzellikleri var. Bu bilinçli bir tercih mi?

Öncelikle Fransa ve sömürgecilik üzerinde çok kısaca bir iki şey söylemek istiyorum. Tarih üzerinde imparatorluk kurup da eline kan bulaşmamış devlet yoktur. Bunu onayladığım için değil bir gerçeklik olduğu için söylüyorum. Yoksa akıl alır gibi değil. Fransızlarsa yüzyıllarca sömürdüğü topraklardan ülkelerine yağdırdıkları zenginliği bir yandan sarayda yerken bir yandan da bu varlığı şehirciliğe, kültüre ve sanata yatırmışlar; ortaya da böyle bir sonuç çıkmış. Günümüzde de bu sömürgecilik form değiştirmiş biçimde devam ediyor zaten… Bu soruna insani bir çözüm üretebilecek olan biri var mı, ben bilmiyorum.

Paris’in başka yüzü konusuna gelecek olursak… Ne gariptir ki Paris’te yerleşmeden önce, bu şehirde yaşamayı hiç aklımdan geçirmemiştim. Çünkü o günkü düşünceme göre Paris turist olarak gezilecek ama yaşanmayacak bir şehirdi benim için. Çünkü kalabalık ve pisti :) Ama yerleştikten sonra şehri keşfettikçe çok iyi anladım ki o herkesin sözünü ettiği pislik ya turistik bölgelerde 72 milletten insanın neden olduğu bir pislik ya da göçmen mahallelerinde sosyo-ekonomik durumun bir yansımasıydı. Benim Paris’imde öyle bir yer neredeyse hiç yok.

Yılda üç-dört kez İstanbul’a ailemi ve sevdiklerimi görmeye gidiyorum. Her gidişimde harika bir manzara fotoğrafı çekerken o manzarayı bozan kimi detayların çıkmaması için o kadar çok çaba harcıyorum ki… Ama Paris’te bunun tam tersi oluyor, kadraja şu da girsin bu da girsin derken bir bakmışım neredeyse 360 derecelik fotoğraf çekeceğim. Bilmem anlatabiliyor muyum?

Ayrıca, güzeli gören gözlerin gönlü de güzelleştirdiğine inanırım. Sadece görmek değil, düşünmek bile öyledir. Zihnimizden geçenler, kelime dağarcığımız, bizi biz yapan her şey ruhumuza ışık verir. Örneğin benim kelime dağarcığımda hiç küfür yoktur; bırakın etmeyi, aklımdan bile geçiremem. Temiz tutmak gerektiğini düşünürüm zihnimizi. İşte bu yüzden yaşadığım yerin de güzel ve estetik olması benim için önemli. Buradan zenginlikle ilişkilendirilmiş bir estetik ve çevre düzenlemesi anlaşılmasın lütfen. Şu an yaşadığım yer, sonuçta orta gelirlilerin çoğunlukta olduğu, zengini ve fakiri de içinde barındıran tipik bir yer. Tıpkı çocukken büyüdüğüm mahalle gibi. Kimin zengin kimin farkir olduğunu anlayamıyorsunuz, herkes uyum içinde, temiz temiz, güzel güzel yaşayıp gidiyor.

Benim gezip gördüğüm, hayatımı geçirdiğim Paris “güzel Paris”. Bu yaşımda çocukluğumdaki günlere dönmüş gibi hissediyorum. Bilmiyorum, belki de ben sadece güzellikleri görmek istiyorumdur ama bunun kime ne zararı var? Sonuçta kimseden bir şey saklamıyorum. Elbette ki burası da İstanbul gibi bir dünya metropolü, 72 milletten insan var. Yoğun göç ve eğitimsiz insanların oluşturduğu kalabalık büyük bir sorun. Vahşi kapitalizmin fakirleştirdiği banliyö yaşamları içler acısı evet ama bu her şehrin, daha doğrusu insanlığın ortak sorunu. Paris'in bazı yerleri kalabalık ve pis; doğrudur. Hele ki metrosu; evet kokar, o da doğrudur ama metroyu temizlemek bir suya-sabuna bakar; peki ya 115 yılda örülmüş bu metro hattını yapmak yani böylesine geniş bir ağı örmek?

Son zamanlarda “biraz da pis Paris’i göster” diye yorumlar almaya başladım. “Gösterin lüften” bile değil “göster” diye geliyor mesajlar. Yani bu yorumu yazan kişiler nezaketsiz insanlar. Her türlü görüş ve öneriye açığım ama hayatımda nezaketsizliğe yer yok kesinlikle. Çirkinlik görmek isteyenler de elini taşın altına koysun, kendilerine Paris’in çirkin yüzünü gösterecek bir rota oluştursunlar. Oluştursunlar ama bir insan buna niye ihtiyaç duyar ki?

Neden söyleyeyim mi? Çünkü insan inanamıyor bu kadar güzel bir şehir olabildiğine. Bugüne kadar 300’e yakın yer hakkında bilgi paylaştım Paris’le ilgili olarak, daha kafamda 100-200 yer daha var yazmak istediğim. Bitmiyor; bu şehrin güzellikleri; yazarak da yaşayarak da bitmiyor. Biz Türkiye’de doğal güzelliklerimiz haricinde şehircilik anlamında, özellikle son dönemde taş üstüne taş koyamazken, varolanın da canına okumakta yarışırken, Paris gibi bir şehrin bu kadar güzel olmasını inandırıcı bulmuyorlar kimi insanlar. “Mutlaka çirkin bir yüzü olmalı” diyenler oluyor. Elbette ki var; her şehirde olduğu gibi ama Paris, tıpkı benim çocukluğumdaki İstanbul gibi -bana göre- çok az yeri çirkinleşmiş bir şehir. Üzgünüm ama ben o Paris’le ilgilenmiyorum ve bunun Paris’in çirkin yüzünü saklamak olduğunu da düşünmüyorum. Yine de yazacağım yeni yazılarımdan birini “Çirkin Paris” başlığıyla hazırlamayı düşünüyorum. Tüm bu düşüncelerimi orada daha geniş bir biçimde paylaşacağım ilk fırsatta.

Sonuçta Paris düz bir çayırın ortasından kıvrılarak akan bir nehrin iki yanına kurulmuş, hiçbir doğal güzelliği olmayan “basit” bir şehir olabilecekken, Fransızlar bu şehri ince ince, nakış nakış işleyerek bu hale getirmişler. Getirmekle kalmamış onu korumuşlar. Gerçi, dediğim gibi, son dönemde Paris de hızla bozuluyor ama şu an için güzel kısmı o kadar çok ki, sanıyorum bir 15-20 yıl daha bu güzelliği ile idare edebilir. Sonrasını ben de bilmiyorum… Zaten ömrümün sonuna kadar Paris’te yaşamak gibi bir niyetim yok. Dünyada gezip görecek ve hatta yaşayacak o kadar çok güzel başka yerler de var ki...

4. Bu son soru, sorudan ziyade istek aslında. Geçenlerde Ahmet Ümit radyoda konuşurken, İttihat ve Terakki konulu roman hazırladığını söylüyordu. Ben de o dönemi araştıran birisiyim ve Paris'te de İttihat ve Terakki'nin izlerini aramıştım. Osmanlı İttihat ve Terakki'nin Paris Şubesinin olduğu bina halen ayaktaydı. Rue des Ecoles'teydi sanırım. İsteğim/sorum şöyle: Prag'da butik turlar var: Kafka turu, Sosyalizm turu gibi. Paris'te de 1789 devrimi, Paris Komünü, Edebiyat, Sinema ve tabii ki Jön Türklerin Paris'i turları hazırlasanız mesela ne iyi olurdu . 
Şimdiden teşekkürler.

Paris kültürel ve tarihi değeri bakımından engin bir vaha. İçine bir daldınız mı çıkması biraz güç. Ben de şehri anlatmaya -mecburen- önce Eyfel Kulesi’nden ve Champs-Elysées’den başladım. Sonra yavaş yavaş derinlere inip kıyı köşe dolaşmaya, dolaştığım yerleri okuyucularla ve takipçilerle paylaşmaya başladım. Epey bir yer yazdıktan sonra da tur programı önerileri oluşturmaya başladım. Tabi önce geneli düşünmek zorundasınız; bir haftalık, 3-4 günlük Paris turu rotaları önerdim kendi deneyimlerime göre, sevgililer için romantik rotalar çizdim elimden geldiğince. Zaman içinde, kıyı detay bilgisi, daha da derinleştikçe tarihi rotalar da çizmeye çalışacağım elbette. Örneğin önce çok önemli filmlerin geçtiği Paris rotaları oluşturmak istiyorum, sonra dediğiniz gibi tarih ve edebiyat rotaları oluşturmak. Kişisel olarak tur rehberi olmayı hiç düşünmedim, daha doğrusu öyle bir önceliğim olmadı. Benim tek istediğim şey Pariste.Net’te yazdığım tüm bilgiler Paris’i ziyaret edecek olan insanlara ışık tutsun, başka hiçbir rehbere ihtiyaç duymaksızın insanlar Paris’i avucunun içi gibi biliyormuşçasına gezebilsin.

Yani sözünü ettiğiniz butik tur rotaları da blog’ta yer alacak; vaktim yettiğince hepsini gerçekleşmek için elimden geleni yapacağım. Tabi hepsi zamanla, yavaş yavaş ve sindire sindire.

Keyifli geziler, keyifli keşifler.

Sevgiyle.

Ahmet ORE



Yorumlar

son 7 günün en çok görüntülenen ilk 10 yazısı

Televizyon Öldüren Eğlence / Neil Postman

Amerikalı yazar ve medya teorisyeni Neil Postman'ın 1985'te kaleme aldığı ünlü eseri Amusing Ourselves to Death, Osman Akınhay'ın çevirisi ile Ayrıntı yayınlarından çıkmış. İlk baskısı 1994 yılında yapılan kitabın benim okuduğum 2010 yılında yapılan 3. baskısıydı. Geniş kaynakça ve dizini ile birlikte 195 sayfalık kitap iki ana bölümden oluşuyor. İlk bölümde televizyona gelinceye kadar iletişim dünyasının geçirdiği evreler ve her yenilik ile günlük yaşamdaki değişiklikler irdeleniyor. İnsanların sadece yakın çevrelerinde olup bitenden haberdar oldukları, şehrin, ülkenin ve dünyanın geri kalanından bihaber oldukları dönemleri hayal etmek bile zor günümüzde. Telgrafın keşfiyle işler değişmiş. 27 Mayıs 1844'te Amerika'da ilk telgraf hattının kurulmasından yalnızca dört yıl sonra Associated Press'in kurulmasıyla "bütün ülkede hiçbir yerden gelmeyen, özel olarak hiç kimseye hitap etmeyen haberler ağır basmaya başladı" (s.80)
Postman, günümüzden 25 yıl önce y…

Kereviz çorbası tarifi

Mutfak işleri terapi gibi geliyor bana. Sadece pişirmek değil, bulaşığın yıkanması, derlenip toplanması, baharatlar ve bakliyatları düzenlemek... Kısaca mutfaktaki her şey.  En çok heyecanlandıran ise denemeler... Ölçüsüz, herşeyin "göz kararı", "bir çimdik" ile tarif edildiği denemeler... Bu tür denemelerin tek kusuru, tekrarının zorluğu. Göz, kendi gözünüz de olsa, aslında her seferinde başka baktığı için, onun "kararı" da farklı oluyor :) İşte bir cumartesi sabahında giriştiğim kereviz çorbası, böyle bir deneme. Sonuçtan memnun olunca, paylaşmak istedim... Malzemeleri sıralayayım öncelikle: Orta boy kuru soğan, iki kereviz, kerevizlerin yaprakları (saplarını kullanmadım ama maydanozdaki gibi yaprakları kullandım), tane kimyon (tane dediğime bakmayın, toz olmayan anlamında tane diyorum), tuz, zeytin yağı,  1 portakal ve 1 limonun suyu, "biraz" erişte ve "biraz" yulaf ezmesi... İşe soğanı doğrayıp tencerede biraz su eşliğinde haşlayarak b…

neden olmuyor - 1

15 senedir süren blog yazılarında, geçtiğimiz günlerde aldığım bir karar doğrultusunda, blogun çatısını oluşturan konu olan "teknik" etiketli yazıları sonlandırınca ne yazsam diye düşündüm bir süre. Kitap, gezi ve mekân, "teknik" etiketini izliyor ve bunlara dair yazmak için ya okumak, ya da gezmek gerekiyor. Her ikisini de yapmak kolay değil :) Bir süre düşündükten sonra, bir sabah yürüyüşü sırasında geldi aklıma: Neden Olmuyor? sorusu üzerine bir dizi yazmak...  Madem bu ilk yazı, o zaman sorunun kendisini irdeleyerek başlayayım. Etrafınızda siz de duymuşsunuzdur, belki siz de söylediniz defalarca...  Neden olmuyor? Konu ve durum farklı olsa bile soru pek değişmiyor ne yazık ki. Kimi zaman futbol kulüplerinin başarısı, kimi zaman üniversiteye giriş sınavında matematik sorularındaki sonuçlar, kimi zaman servetin dağılışının bozukluğu ve insanların bu durum karşısındaki tepkisizliği... Benim bu diziyi yazmaktaki amacım da bu ol(a)mayışın nedeni üzerine kafa yormaya dave…

İkinci PİK raporu. Kilo verme projesi nasıl gidiyor?

İlk ayın sonudaki değerlendirme raporunda, aşağıdakileri yazmıştım:
Mâlum, 22 Ocak 2019'da, ilân ettiğim kararım ile kilo verme projeme resmen başladım. Hedefim öyle ulaşılmaz değil, en azından umutluyum :) Diyelim ilk kilom 75 olsun, bunun ilk ay sonunda, %2'sinden kurtulmuş olmak istiyorum. Başka bir değişle, bu sabah tartıda 73.5 kg görmek idi hedefim. merak ediyorsunuz biliyorum, ki ben de fazlasıyla merak ettim... ve, sonuç, 73.6 kg. hedef şaştı mı? kesinlikle,  ama en azından aşağı doğru bir hareket başladı. borsacı tabirleri ile bence 75 kuvvetli bir dirençti, aşağı yönlü harekette. O kırılınca, 70'e kadar inerim. Ancak 70'te çok güçlü bir destek var pastalar/börekler/simitler... Bakalım, hedef ilk günkü gibi, 5 ay sonunda toplam 7.5 kg, yani ilk kilomun %10'u kadar, zayıflamak...
Bu ay boyunca, 73,6 ile başlayan ve 72'ye evrilmesini umduğum bir yolculuk oldu. Merak içerisinde, her hafta çıktığım tartıda, gördüğüm rakamlar, pek umut vaadetmiyordu. Ay ortasında 76 s…

İttihat ve Terakki Tarihinde Esrar Perdesi / Mustafa Ragıp Esatlı

Kitabın tam adı İttihat ve Terakki Tarihinde Esrar Perdesi ve Yakup Cemil Niçin Öldürüldü? Alt başlık olarak, eserin ilk sayfasında, Balkan Savaşından Birinci Dünya Savaşı sonuna kadar İttihat ve Terakki Komitesi'nde gizli çatışmalar ifadesine yer verilmiş. Yakın tarih merakım sayesinde bulup okuduğum bu eserin yazarı Mustafa Ragıp Esatlı, kitapta konu ettiği dönemin canlı tanıklarından. 1896 doğumlu Esatlı, İmge Kitabevi'nin web sayfasındaki bilgilere göre, Hürses, İkdam, Haber ve daha pek çok gazetenin çeşitli bölümlerinde görevler alarak çalışmış. Daha sonra Akşam gazetesine geçen Esatlı, 1928 yılından 1953 yılına kadar haber şefi olarak bu gazeteden ayrılmamış. Kitabın, Hürriyet Yayınları'nca 1975 yılında yapılan baskısını okudum. Esatlı, eseri 1930 yıllarında Akşam gazetesinden tefrika edilmesinin ardından kitap olarak yayınlamış. Yayınlandığı zaman, dönemin tanıklarının bir çoğu hayatta olduğu için çok ses getirmiş.  29 Mayıs 1913 çarşamba sabahı, Babıâli Baskını sonr…

Beyninize Hoş Geldiniz / Sandra Aamodt - Sam Wang

NTV Yayınları'ndan Şubat 2011'de ilk baskısını yapan kitabın, aynı ay yapılan üçüncü baskısını okudum. Popüler bilim kitabı olarak adlandırılabilecek bir eser. İşin doğrusu, kitabın konusu, yani beyin, herkesin ilgisini çeken bir organ. Gizemli, mucizevi, etkileyici ve az bilinip çok konuşulan organların başında geliyor. Hâl böyle olunca beklenti yükseliyor, en azından benim beklentim epey yüksekti.  322 sayfa ve 6 bölümden oluşan kitap, haftalarca elimde süründü. Bu sürünmenin sebebi üzerine düşününce fark ettim ki kitap, dergi yazıları gibi hazırlanmış. Bu tasarımın bir adı da vardır muhtemelen. Ben adını bilmediğim için tarif edeyim: Dergi yazılarında, diyelim bir söyleşi yapılıyor, anlatıcının sözlerinin arasına farklı zemin rengi kullanılarak, ara bölümler eklenir. Bu ara bölümlerde, anlatıcının bahsettiği konulara ek bilgiler sunulur. Dergi ve gazetelerin pazar günlerindeki yazılarda keyif veren bu "ek bilgi pencereleri" söz konusu bir kitap olunca, okuma ahengi…

Tembellik Hakkı / Paul Lafargue

Hepi topu 68 sayfalık bu kitapçığı okumamın, neredeyse bir ay süreceğini söyleseler ihtimal vermezdim. Yeni yılla birlikte elime aldığım bu sarsıcı risale, Mehmet Köle'nin tercümesiyle Zeplin düşünce yayınlarından Aralık 2014 yılında çıkmış. 1842 - 1911 yılları arasında yaşamış Lafargue. Tembellik Hakkı ismiyle yayınlanan bu eserinin gerçek ismi biraz daha uzun: Tembellik Hakkı 1848 Çalışma Hakkı'nın Çürütülmesi. 
Fransız Devrimi ve ardından yaşanılanlar, çalışmanın kutsanması, burjuva ahlakı ile Protestan ahlakının insanların çalışma dışında bir etkinliğe zaman ve enerjisiz kalmalarına yol açmadaki birlikteliği eserin başlıca konuları. Lafargue, Louis Blanc'ın 1848 yılında yayınladığı Çalışma Hakkı adlı eserine yanıt niteliğinde kalem almış risalesini. Bir Felaket Dogması, Çalışmanın Kutsanması, Aşırı Üretimi Müteakiben, Yeni Bir Makamda Yeni Bir Şarkı ve Ek olmak üzere dört ana bölüm ile eklerden oluşuyor. 
Çalışma, günümüzde de kutsanıyor. İnsanca bir durum olmadığının fa…

yeni düzen... yeni beyaz yakalı

Yaklaşık 25 senedir, çalışma hayatının içerisindeyim. Bu süreçte epey değişiklikler gördüm. Çok daha radikal bir takım değişikliklerin de yaşanacağını düşünüyorum. Bu yazımda, bu değişikliklerin neler olabileceğine dair öngörülerimi paylaşmak istedim. Maddeler halinde sıralayacağım: Üniversite mezunu olmanın getirdiği avantajlar kayboldu ya da kaybolmak üzere. Artık o kadar çok üniversite ve o kadar çok üniversite mezunu var ki, üniversite mezunuyum demek, bugün için okuma yazmam var demek kadar doğal ve sıradan.Uzaktan çalışma, esnek zamanlı çalışma, proje bazlı çalışma gibi isimler altında süren dağıtık ve atomize iş gücü çalıştırma modeli yaygınlaşacak.  Bu model, kapitalizmin sıkıntıya giren sermaye birikim modeline can suyu verse bile sorunu çözmek için yetersiz kalacak. Birbirini fiziksel olarak hiç görmemiş ekipler, gelişmiş iletişim olanakları sayesinde, gene fiziksel olarak hiç bulunmadıkları bir ülkedeki X şirketi için hizmet üretecekler. Bu arada son derece sıkı iş yasaların…

İttihat ve Terakki'nin Son Yılları (1916 Kongre Zabıtları)

Yakın tarihimize ilgimi artık biliyorsunuz. Özellikle İttihat ve Terakki Cemiyeti dönemini anlayabilmek adına okuyorum sürekli. Bu sayede, araştırmacıları heyecanlandıracak bir kütüphaneye sahip oldum diyebilirim. İleride akademik çalışma yaparsam, bu birikim çok işime yarayacak. Merakım bu kez beni Nehir Yayınları tarafından 1992 yılında basılan Hatıralarla Yakın Tarih serisinden İttihat ve Terakki'nin Son Yılları adlı esere götürdü. Kitabın yazarı yok, haliyle. Ancak yayına hazırlayan ve sadeleştiren bir isim var: Eşref Yağcıoğlu. İttihat ve Terakki Cemiyeti, toplam 8 kongre gerçekleştirmiş. Her kongresi, ülkemiz tarihi için son derece önemli sonuçlar içeriyor. Kitapta konu edilen 1916 yılında, yani Birinci Cihân Harbi'nin üçüncü senesinde, düzenlenen yedinci kongresi. Hem Kongre zabıtları hem de Kongre sonrası Tanin gazetesinde çıkan yazılardan derlemeler yer alıyor kitapta.  Yağcıoğlu'nun sunuş yazısı, konuya yabancı olanlar için yetersiz. Belki böylesi bir kitabın başına…

Eymir gölü yolunda keyifli bir mekan: Özgür Bahçe

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun ORAN sitesindeki yerleşkesinin yanından incecik bir yol ilerler. 2005 yılında Kerkük'te görevi esnasında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybeden TRT kameremanı Mustafa Ünal'ın anısını, ismiyle yaşatan bu sokak ORAN'dan Eymir gölü kenarına iner. Sokaktan aşağıya indiğinizde sağınızda ODTÜ'nün yerleşkesi içerisinde yer alan Eymir Gölü tesisleri bulunur. Sağa dönmeyip ilerlediğinizde sola doğru, gölden uzaklaşıp köylere doğru ilerleyen bir yol görürsünüz. İşte Özgür Bahçe bu yol üzerinde sağınızda kalıyor. Sırtını bir tepeye veren bahçe çimle kaplı. Çocukların oynaması için bir kaç oyuncak var. Bahçenin geniş bir otoparkı var. Kapalı mekanı, havanın dışarıda oturmaya izin vermediği günler için ideal. İçerideki sobalar, size eski günleri hatırlatacak.
Eymir yakınlarındaki bahçeler genellikle gözleme, semaver, köfte sunarken Özgür Bahçe alkollü içecekler ve ızgaralarıyla öne çıkıyor. Fiyatlar, kent içerisindeki yerler kadar. Köft…