Ana içeriğe atla

Cüneyt Ayral söyleşisi volume 2


1. İstatistik yok elimde ancak ülkemizden yurtdışına gidenlerin ilk tercihlerinden birisidir sanırım Paris. Bu kadar çok ziyaret edilen bir kent ile ilgili Türkçe yazılmış bir çok kitap olmasını da doğal buluyorum. Ancak, itiraf etmeliyim ki sizinki kadar gerçekçisini okumadım bugüne kadar. Buna anı kitapları da dahil. Bu gerçekçilik bilinçli bir tercih miydi?

Türklerin en çok yeğledikleri ülkenin İtalya olduğunu sanıyorum, hem kültür hem alışkanlıklar hem de alış-veriş açısından İtalya bize daha yakın olduğu için böyle bir seçenek olduğu düşüncesindeyim.

Kitap benim yazdığım üçüncü Paris kitabı, Zaman Bitti romanımdaki Paris anlatımlarını da sayarsak eğer dört bile diyebiliriz.

Bu şehir ile benim aramda 40 yılı aşkın bir ilişki söz konusu. Fransa ise hayatımda sürekli olarak en uzun yaşamakta olduğum ülke.

İstanbul’da yaşarken beş yıl yayımlamış olduğu Kostantıniyye Haberleri Gazetesi’ndeki (daha sonra Bizimşehir Haberleri Gazetesi olarak yayınlandı) dil ve tavrımıza da bakarsanız, özellikle haberlerindeki tavırdan söz ediyorum, benim hep gerçekçi davrandığımı göreceksiniz. Romanlarım kurgu olmalarına rağmen onlarda da aynı gerçekçilik söz konusu. Demek ki benim yazma biçimim böyle… Sır olarak söyleyeyim, yaşama biçimim de aynı…

2. Paris, bir çokları için aşk, sevda, cinsellik gibi olumlu / heyecan verici duyguların şehridir. Oysa siz Paris yalnızlıktır diyorsunuz. Bunun farkına varabilmek için Paris'te ne kadar yaşamak gerekir? Bir de ekleme yapayım izninizle, kitapta sizin dışınızda bir de Ahmet ÖRE'nin yazdığı bölüm var. Ahmet Bey de uzunca sayılacak bir süredir Paris'te ve onun Paris'i aşk ve güzellik dolu. Sizce bu farklı algılayışın arkasında ne var?

Önce yalnızlıktan söz edelim. Bunun bir süresi yoktur. İnsan aslında hep yalnızdır, paylaştığı da zaman zaman bu yalnızlığıdır. Ancak bazıları bunu farkında olarak yapar bazıları da bilincinde olmadan. Aslına bakarsanız yalnızlık, onu yaşamayı becerebilenler için gerçek bir lükstür, ben kendi adıma bunu becerebildiğim düşüncesindeyim. Yalnızlığın, yaşama şiir penceresinden bakmakla da ilgisi vardır. Kendimi yazardan çok şair olarak tanımlıyor olmamda da bu gerçeklik var. Şiir, bir yaşama biçimidir. Hayatı şiir gibi, şiir penceresinden bakarak yaşarsanız o zaman tadına daha çok varırsınız, yani Paris sokaklarında evine gitmeyi kabul etmeyip, sokakta yaşamayı yeğleyen bir adamın gözünden yaşamı tartmayı denemek, o yalnızlığın içinde yatan gerçekliği görmeye çalışmak, sizin yalnızlığınıza pek çok olumlu etki yapacaktır. Bu işin Paris ile bir ilgisi olduğunu sanmıyorum, zamanla ölçülebilmesinin mümkün olmadığı da bir başka yanı…

Ahmet’in Paris’i yazma biçimi, kitapta da anlatmaya çalıştığım gibi daha çok bir rehber özelliği taşıyor, ancak onun öznel bakış açısından ki ben bu bakış açısını sevdiğim için kitabımda ona yer verdim ve onun blogunun izlenmesini önerdim.

Ama üçüncü, ama beşinci, ama ilk kez Paris’e gelecek birisinin gezip görmek ve anlamak isteyeceği Paris’i anlatıyor Ahmet ve bu işi de çok iyi yapıyor. O yanılmıyorsam ya 3 ya da 4 yıldır bu şehirde yaşamakta, onun algılaması ile benim algılamam arasında yaklaşık 35 yıllık bir fark var, ayrıca ben Paris’i Abidin Dino ile de dolaştım, Nedim Gürsel ile hâlâ dolaşmaya devam ediyorum, Figen Batur’un Paris’inden de haberim var, yenilerde yitirdiğimiz G. Moustaki’nin Paris’inden de. Uwe Ommer’in bu şehirde nasıl yaşamakta olduğundan da haberdarım, gazete satıcısı Ali’nin de. Yani Ahmet’in henüz bu insanlarla Paris’i paylaşmaya zamanı olmadı, bazıları da zaten bu dünyadan göçüp gittiler.

Bir de şunu ekleyeyim, aradaki farkın daha iyi belirginleşmesi açısından. Paris’in içindeki hal yıkılıp yerine bir alışveriş merkezi yapılmıştı, bundan birkaç yıl önce o proje yenilendi ve şimdilerde inşaatı süren yapyani bir alışveriş merkezi çıkıyor ortaya. Düşünün ki ben ilk sözünü ettiğim halin o halini de biliyorum, orası yıkılırken kaç farenin şehre doluşmaması için kurulan dev tuzakları da…

3. 8 aylık Paris maceramda en garibime giden apartmanın görevlisi ile yaptığımız sohbetti. İngilizce ve Fransızca konuşan bu kişi, tahmin edileceği üzere Fransa'nın sömürgelerinin birisinden, bir ada devletten gelmiş. Ülkemizin resmi dilinin ne olduğunu anlamaya çalıştı. Türkiye'de yaşıyoruz ve resmi dilimiz Türkçe dedik bir kaç kere. Adam, aranızda Türkçe konuştuğunuzu biliyorum ama devletin resmi dili nedir diye sordu. Bir türlü ikna edemedik. Buradan şuna gelmek istiyorum, kitabınızda sömürgelerden gelen nüfusun kendisini Fransız'dan daha Fransız hissettiğini yazmışsınız. Bunu nasıl açıklıyorsunuz?

Fransa’nın dünyada en çok göç alan ülkelerden birisi olduğunu biliyoruz. Bugün, eğer yanılmıyorsam ülkedeki gerçek Fransız ırkının nüfustaki oranı %20 den daha az.

Fransızca, Amerikan emperyalizmi dünyayı esir almadan önce en geçerli dildi. İkinci Dünya Savaşı’na kadar geçen yıllarda Türkiye’de de öğrenilmesi gereken yabancı dil Fransızca olarak kabul edilirdi. Yalnızca İstanbul’da kaç Fransız okulu olduğuna ve bunların kuruluş öykülerine bir göz atmanızı öneriyorum. O zaman “kültür emperyalizminin” nasıl yaygınlaştığını daha iyi anlayabiliyoruz.

1957 yılında ilk Türk işçilerinin gittiği Almanya’ya aynı yıllarda İtalyan, Portekizli ve Sırp işçiler de gittiler, hepsi para kazanıp ülkelerine geri döndüler ama Türkler Almanya’da kaldılar. Alman oldular mı? Alman gibi yaşamaya başlayabildiler mi? Bu sorularınıza cevap vermekte olduğum Berlin şehrinde gördüğüm kadarıyla, bambaşka bir “alman/türk” karışımı ortaya çıktığı gibi, bunun uzantısı olan farklı bir Türk Almanca'sı da ortaya çıkmış. Burada yanlışı yapan Türkler mi? Almanlar mı? Bu sorunun cevabı Fransızların davranış biçiminde gizlidir.

Fransa’da yaşamakta olan herkes dil, din, ırk, cinsiyet ve cinsel tercih ayrımı olmaksızın eşittir. Buna, bu ülke vatandaşı olmadığı halde Fransa’da oturma izni olan herkes dahildir. Kültürlerin bu karışımından oluşan ve hergün farklılaşmayı sürdüren kültürel varlığı Fransızlar zenginlik olarak algılarlar. Kültürün ortaklaşması için gereken şeyin de dil olduğu bilinci ile hareket ederler. Ancak burada yaşayan herkesin kendi ana dilini de öğrenme hakkı ve olanağı da vardır. Bugün eğer Türkçe konuşuyorsanız ve bu ülkede liseyi bitirecekseniz yabancı dil bitirme sınavında Türkçe'yi seçebilirsiniz, Arapça'yı ya da Çince'yi seçebileceğiniz gibi.

Durum böyle olunca insanlar kendilerini önce Fransız hissediyorlar ve hiç bir sorun olmuyor. Öyle sanıyorum ki amansız bir dikey bölünme yaşamakta olan Türkiye’nin “kültür zenginliği”ne nasıl ulaşılır konusunda Fransızlardan öğreneceği çok şey var.

Almanların tarihine baktığınız zaman, onların bunu başarabilmelerinin daha zor olduğunu zaten görebiliyorsunuz. Ayrıca Almanya’da iş işten çoktan geçmiş, onların yapabildiği yeni bir kültürü oluşuturmaktan çok birlikte yaşama becerisini sağlamak oldu, o da son yıllarda…

4. Ahmet ÖRE'ye de önerdim, size de önereceğim. Bu kitabı bir uygulamaya çevirsek, Paris'e gelenler cüzi bir ücret karşılığı uygulamayı indirse, sonra sokaklardan geçerken sizin sesinizden oraların hikayelerini dinlese iyi olmaz mı? Eğer aklınıza yatarsa uygulama kısmını halledecek arkadaşlar var. Fikir için telif de istemem :)

Çok kolay olacağını sanmam, çünkü bu kitabın ikinci baskısında pek çok yenilik olacak, yazmayı unuttuğum ya da yeni keşfettiğim pek çok şey ikinci baskıda yer alacak, fotograflarda da değişimler olacak. Ayrıca bu kitap fotograflardaki Dilara Kutay’ın yorumu ile, yazılanlar ile bir bütündür, yani salt Cüneyt Ayral kitabı olarak algılamamak gerekir düşüncesindeyim.

Kitaptan yola çıkarak farklı geziler düzenlemeyi ve Paris’e gelenlere böyle bir servis sunmayı düşünüyorum ve kısa zamanda da bunu hayata geçireceğim. Yani Paris’te farklı tatlara ulaşmak isteyen, yemek yemeyi sevenlere ayrı bir tur, sokak sanatını ve graffitiyi sevenlere başka bir tur, sokakları ve gizemli Paris’i keşfetmek isteyenlere başka bir gezi düzenlemeyi tasarlamaya başladım. Hele kitabı okuyup gelenler için bu tür gezilerin daha da ilginç olacağını düşünüyorum... Bakalım, göreceğiz...

Berlin, 12/08/2015

not:Yazıda kullandığım fotografları ben çektim. Dilleri temsil eden sözcükler büyük harf ile mi yazılır emin olamadım. Gecenin bu vaktinde araştırmaya üşendim. Hata varsa Ayral'a değil, bana aittir.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Göksu Restaurant Nenehatun şubesi açıldı

ve beklenen gerçekleşti...Ankara'nın Sakarya caddesine açılan Bayındır sokakta yer alan Göksu, gönüllere taht kurdu. Gerek servisi, gerek yemeklerin lezzeti vazgeçilmezler arasına girdi. Mekanın Kızılay'ın göbeğindeki Sakarya caddesinde olması, kimilerini üzüyordu. Özellikle Kızılay'a hiç inmeyenler, kalabalığı sevmeyenler yukarılarda bir Göksu hayali kuruyordu. Uzun sürdü inşaat. Nenehatun caddesi ile Tahran caddesinin kesiştiği köşede yer alan binanın inşaatının neden bu kadar sürdüğünü pek anlamamıştım, düne kadar. Dışarıdan 4-5 kat görünen bina toplamda 10 katlıymış. Üstte 3 kat içkili restaurant (ki bu bölüm henüz açılmamış), girişte bekleme salonu ve bar-kütüphane, girişin altında işkembe ve kebapçı (ki bu bölüm hizmet vermeye başladı), işkembecinin altı tam kat mutfakmış, onun altında garaj-çamaşırhane ve en altta iki kat konferans salonu olarak düzenlenmiş öğrendiğime göre. İlk ziyaretime ait fotografları (binanın dıştan çekilmiş bir görüntüsü ve iştah açıcı) beğenin…

Kabak kayığı

Mutfak konusunda bir iddiam yok. Yemek tarifleri için bu kadar çok sayfa varken, bir iddiam olması anlamsız olur zaten. Sayfamda tariflere yer vermemin sebebi, ileride bu tarifleri okurken, onları yaptığım zamanı hatırlamak. Anıları kalıcılaştırmak bir yerde. Birbirine bağlı üç tarif, bana ileride bu cumartesi sabahını hatırlatacak. Belki sizlere de faydası dokunur. Fazla uzattım gene. Buyurun ilk tarife: baba kıyağı, kabak kayığı Öncelikle malzemeleri sıralayayım: KabakMantarBezelyeKırmızı biber (kapya)Domates (püresi veya salçası da olur. salça kullanırsanız tuz atmayın)Sert peynir (keçi peyniri, hellim olabilir)Soğan, sarımsakZeytinyağıKarabiber, tuz kabakları hazırlıyoruz
iç hazırlama
kabaklar hazır
Yapılışı hem keyifli hem kolay. Kabakları yıkayıp soymakla işe başlıyoruz. Hemen ardından kabakları ikiye ayırıp, iki yarımın ortalarını boşaltıyoruz. (Kabak içlerini sakın ola atmayasınız. Onlar bir sonraki tarifte kullanılacak.) Bu iş için tatlı kaşığı ile bıçak kullanabilirsiniz. Kayık ş…

Gaziantep'i Ankara'ya taşımak: Beyran Entep Mutfağı Yıldız'da

Gaziantep, Zeugma müzesi, kalesi, çarşısı kadar mutfağıyla da ünlü bir kent. Tatlıları, kebapları, beyran, yuvarlama ve elbette lahmacunu çok özel. Ne mutlu ki artık bu özel tatları denemek için Antep'e kadar gitmenize gerek yok. Ankara'daysanız Yıldız'a gitmeniz yeterli. 
Turan Güneş Bulvarı'nın paraleli olan cadde üzerinde, Hollanda elçiliğinin önünden geçip Çankaya yönünde aşağı doğru ilerlerken sol tarafınızda göreceksiniz Beyran - Entep Mutfağı adlı mekanı. 
Fazla çeşitli olmayan bir menüsü var. Odun ateşli taş fırında pişen lahmacunu Ankara'nın ne lezzetli Antep usulü lahmacunu. Malum, sarımsak da katılıyor içine Antep usulünün. Ancak Beyran'daki lahmacunu öne çıkartan sadece sarımsak değil, hamurun inceliği ve çıtırlığı. 
Beyran, et suyu, sarımsak ve pirinç ile hazırlanan bir çorba. İçerisinde et de var. Antep'te harlı yanan ocağın üzerinden pense ile tutularak indirilip, olanca sıcaklığı ile servis ediliyordu. Beyran'da da aynı usül geçerli. Pense …

yola girmek, yolda kalmak, aşkla kalmak

Aşk konusunda yazmaya başladıkça "yol" ve "aşk" kelimelerinin anlamı farklılaştı. Eskiden yol, bir yere ulaşmak için çıkan bir durum iken, artık hayatın kendisi haline geldi. Aslında "iki kapılı han"a girdiğimizden bu yana yaptığımız, "yolda olmak". Ama önemli olan "doğru yolu" "sırat-ı müstakim"i bulmak ve ondan ayrılmamak. 
Yazıldığı kadar kolay bir iş değil, doğru yolu, orta yolu bulmak. Bulduğunu düşündüğü bu yolda kalmak da ayrıca zor. Yoldan çıkartmak için, nefis başta olmak üzere, fırsat kollayanlar çok. Bence, burada kıymetli olan, hayatın içinde ve yolda kalmayı başarmak. Kelâm'ın öğüdü de bu yönde, anlayabildiğim kadarıyla. Hayatın dışına çıkıp, inzivaya çekilip, emir ve yasaklara uymaya gayret tasvip edilmiyor. Dediğim gibi, anladığım kadarıyla. Doğrusunu mutlaka O bilir.
Aşkla kalmak da bu anlamda önemli. Hayatımızın merkezine ilahî aşkı koyup onunla yaşamamız, her daim uyanık kalıp, doğru yoldan sapmamak için m…

Paşaların Hesaplaşması / Kazım Karabekir

Zeyrekli Kazım Bey ya da soyadı kanunu ardından Kazım Karabekir, Kurtuluş Savaşı ve sonrasında en önemli figürlerden birisidir. Bizlere okutulan tarih kitaplarında bu önemi pek anlaşılmaz. Zaten bizlere okutulan tarih kitaplarında İttihat ve Terakki Cemiyeti'nden neredeyse hiç bahsedilmez. Ülkeyi Vahdettin ve Damat Ferit birlikte batırmış, Mustafa Kemal de kurtarmıştır. Ne 1908'den ne 1876'dan ne bunların 1923'e etkilerinden söz edilir. Neyse, bu konuda daha yazacak çok şey var, ama öncelikle okumak ve "bilgi sahibi olmak" gerek. "Fikir sahipliği" sonra... Gelelim bu önemli çalışmaya. Öncelikle Paşaların Hesaplaşması, kitabın tam adı değil. "İstiklâl Harbine Neden Girdik, Nasıl Girdik, Nasıl İdare Ettik?" Paşaların Hesaplaşması'nın hemen altında yer alıyor. Kurtuluş Savaşı dönemine dair Karabekir anıları için ilginç bir başlık değil mi? Kitabı yayına hazırlayan Prof. Faruk Özerengin ve basan Emre Yayınları. İlk baskısı 1991 yılında yapı…

Körfezin incisi Küçükkuyu'da: Baykuş Bar

Küçükkuyu Belediyesi'nin sloganı "Ege'nin başladığı yer". Edremit Körfezi'nin en batı ucu Küçükkuyu. Bu şirin belediyelik, Çanakkale'nin güney doğu sınırını da oluşturuyor. Mıhlı çayını Edremit yönüne doğru geçtiğinizde artık Altınoluk'a, ki kendisi Balıkesir'e bağlı, girmiş oluyorsunuz. 
Baykuş Bar, 2013 yılı yazının ortasında açıldı. İnşaatını gün gün izledik. Temmuz ve ağustos, Küçükkuyu'nun en dolu olduğu aylar. Baykuş, 2013 ağustosunun ortasında açıldı. Zaman zaman oturduğumuz ve güzel müzik çalan farklı mekanın sahibi Semih Göksel ile bir söyleşi gerçekleştirdim. Semih Abi, Ankara kaçkını. Söyleşide yer alan fotografları da kendisi gönderdi. Peynir tabağı fotografı bana ait sadece. Karşınızda Baykuş Bar. 
Herkese iyi pazarlar. Bir önemli not, kıymetli sosyal medya takipçilerime. Evet, ülkede bunlar yaşanırken ben bunlarla uğraşıyorum. En azından bir şeyler uğraşıyorum. Siz, size gelenleri yeniden yayınlamak dışında ne yapıyorsunuz? Gönderdiğin…

Cölanj / Taylan Kara

Taylan Kara'nın 160 sayfalık eseri Hayal Yayıncılık'tan Ağustos 2008'de çıkmış. Farklı bir eser Cölanj. Yayınevi roman olarak sınıflandırmış. Edebiyat ile bilgim fazla olmasa da ilgimden ötürü novella olarak sınıflandırmanın daha doğru olduğunu düşündüm okuduktan sonra. Sınıflandırmanın ne önemi var bilemiyorum.
Kitabının adının ne anlama geldiğini merak etmiş olabilirsiniz. eserin son sayfasından bir alıntı ile merakınızı gidereyim ya da arttırayım: "Cölanj, kanalizasyona ve gezegene karışan her şeyin ortak adı...Cennetlerinin Özel Labirentlerinde Alçaklaşanların Nostaljik Jestleri...Cellatlarının Öğretileriyle Laboratuvarlarda Alıklaşan Nadide Jenerasyon...Cesetleşmeden Önce Lağımdan akan Neslimizin Jeneriği...Cölanj, çok uzun süredir bir uygarlık durumu..." s. 160Evli ve bir çocuklu, beyaz yakalı, İstanbul'da yaşayan kahramanın, Ali'nin "hayatından bir kesit" diyebiliriz eserin konusu için. Elbette bu çok yüzeysel bir tarif olur. "Hayatınd…

Affiliate Programları

Pazarlama konusunda çalışanlar başlığın neyi ifade ettiğini bilirler. Bu alan dışında çalışanlar ise bilmeden kullanırlar "affiliate" programlarını. Sık gittiğiniz markette size verilen bir üyelik kartı ile size özel indirimler sağlanması bir örneğidir bu uygulamanın. Başka bir çok örneği verilebilir. Mesela üyesi olduğunuz dernek, tutup çeşitli kurum ve kuruluşlarla masaya oturup üyelerine avantajlar sunulmasını talep edebilir. Böylece bu derneğe üyeliğinizin maddi bir faydasını görüp dernekle aranızdaki gönüllü ilişkiyi maddi çıkarla sağlamlaştırmış olursunuz. Mezunlar dernekleri, kulüpler, köy dernekleri bu tip anlaşmalar yaparak hem üyeliği cazip hale getirmeye çalışırlar hem de mevcut üyelerinin maddi çıkar elde etmesiyle derneğe daha bir şevkle geleceklerini düşünürler.  Buraya kadar, herşeyi metalaştıran ve metalaştırdıkça da değersizleştiren kapitalizmin bir uygulaması / aldatmacası olarak görüp sessiz kalınabilir uygulamalara. Hatta, madem düzenin içindeyiz o zaman u…

İkiz bebekle tatile çıkacaklara öneriler

Blog sayfamdaki yazıları belli kategorilere göre ayırıp etiketliyorum. Yazacaklarımın etiketlenebilecek şeyler olmasına özen gösteriyorum. Kısacası her aklıma geleni bloga yazmıyorum. Bugün canım sıkıldı, bari canımın sıkıldığını tüm dünya duysun demiyorum. Biraz bu nedenle, biraz yazarın anonimliğini korumasını sağlama kaygısıyla özel hayatıma ilişkin paylaşımları sınırlı tuttum bu güne kadar. Bu yazı yukarıda anlattıklarımla çelişse bile tatile çıkmadan önce yaptığım internet aramalarında işe yarar çok az bilgi bulabildiğim için ikiz bebek sahiplerine deneyimlerimi aktarayım istedim. Bu yazı ile birlikte yeni bir etiket bloga merhaba diyor: İkiz büyütmek. Bu etiket altında, çok sık olmamakla birlikte, ikiz büyütürken yaşadıklarımı paylaşacağım.

Kanallar, Demir Özlü

Demir Özlü'den okuduğum ikinci kitap Kanallar. Amsterdam'da geçen bir arayış öyküsü. Öykünün kahramanı, anlaşıldığı kadar Özlü'nün kendisi. Çünkü kitabın anlatı türünde olduğu belirtilmiş. Böyle bir bilgiye sahip olmasak uzun öykü gibi okuyabiliriz eseri. Ana'yı arayışın uzun öyküsü. Ana kim, hikayesi ne bilmiyoruz. Belki önemi de yok böyle bir bilginin. Ana'yı arayışına tanık olurken, bir yandan geçmişte hayatına giren kadınları okuyoruz. Sürükleyici bir kitap. Yazarın karşısına çıkan arayış içinde olan başkaları da oluyor kitap boyunca. Bu arayış Ana'yı mı yoksa yazarın kendi kendisini mi araması? Bir önemi var mı?
Can yayınlarından çıkmış Kanallar'ın baskısı tükenmiş. Ben Kızılay'da sokak sergisinde bulup aldım. 1 TL'ye satılıyordu orijinal kitap. Aynı sergide Berlin Güncesi 1989 İlkbaharı adlı eserini aldım Özlü'nün, Gene 1 TL'ye.