Ana içeriğe atla

Tıp Bu Değil / Editör İlknur Arslanoğlu

Geçmiş yıllara kıyasla doktora daha kolay ulaşıyorum. Daha gün ışımadan, babamın kalkıp randevu için sıraya girdiğini hatırlarım. O günlere kıyasla şimdi doktora çok daha kolay ulaşıyorum. Sevk kağıdımız vardı mesela. Hastaneye gidebilmek için sevk yaptırmamız gerekirdi. Şimdi o da yok. Sağlık karnemiz vardı. İlaçlar ona yazılırdı. Şimdi karne de kalktı. Peki tüm bu gelişmeler sonucu daha sağlıklı bir birey mi oldum? Özelleşen hastanelerde konulan tanılara güvenebiliyor muyum? Yaptırdığım testlerin sonuçlarından emin olabiliyor muyum? Hastaneye başvurduğumda yaptırmam istenen tetkiklerin kaç tanesi gerçekten gerekli? Sağlık sistemi böyle devam edebilir mi?
Özellikle son soru kafamı kurcalayıp duruyordu uzunca bir süredir. İlknur Arslanoğlu'nun editörlüğünde onüç yazarlı Tıp Bu Değil'i okuyunca sorularımda haksız olmadığımı gördüm. Mesele bir iktidarı eleştirmek, bir başkasını olumlamak değil. Söz konusu olan sağlık olunca mesele iktidarlar üstü olmalı. Eğer konulan teşhis, istenen tetkikler, alınması önerilen ilaçlar, olunması önerilen ameliyatın hastanenin / tıp sektörünün karını arttırmaya yönelik olabileceğine dair bir şüphe varsa insanın aklında orada bir sorun var demektir. 
Tıp Bu Değil'de yazılar yazarların adına göre dizilmiş. Bu ciddi bir sorun yaratmış. Uğur Yılmaz ve Yavuz Dizdar'ın sistemin bütününe ilişkin eleştirilerini içeren yazıları kitabın sonunda kendisine yer bulabilmiş. Ahmet Aydın'ın beslenmeye yönelik başka bir çok kaynaktan da okuduğum önemli tespitleri ise kitabın başında yer alıyor. Keşke bunun yerine konularına göre bir sıralamaya gidilseydi. 
Psikiyatri konusunda kitaptaki tespitler çok ufuk açıcı. Eğer içerisinde yaşanılan bu aşırı rekabetçi düzen insanların mutsuzluğunun baş kaynağıysa o zaman ilaçlar depresyona derman olur mu mesela? Beni en çok etkileyen tespitler ise sistemin temeline yönelik olanları. Kitabın yazarlarına göre tıp piyasalaştıkça, metalaştıkça "müşterisi"nin devamlılığını sağlayacak tedbirler geliştiriyor. Kitapta bu yönde bir ifade yok gerçi ama sürekli düşürülen çeşitli kan değerlerinin üst sınırlarını bu gözle değerlendirebiliriz belki de. Sağlıklı olanlara yapılacak bir çok test ile onların aslında sağlıklı olmadığının ispata çalışılması ya da koruyucu ilaçlar önerilmesi, vitamin takviyeleri hep bu ticarileşen tıbbın sonuçları. 
Kitabın sonuna doğru okuduğum bir yazıda tıbbın son yıllarda fazla gelişme kaydedemediğinin itiraf edildiğini gördüm. Yazara göre tıp istatistiksel verilere ve tanı / tetkiklere boğulmuş durumda. Doktorlar hastayı dinlemiyor bile. Fiziksel muayeneden vazgeçilmiş durumda. Tek yapılan bir takım testlerin istenmesi ve test sonuçlarına göre yazılacak ilaçlar. Bu ilaçların üreticileri ile hekimler / hastaneler arasındaki ilişkiler, önce ilacı keşfedip ardından ona uygun bir hastalık tanımlandığı iddiaları gittikçe sağlıksız bir toplum olduğumuzun kanıtı. 
Kitabın önemli bir katkısı ise iğneyi düzene ve sisteme batırırken çuvaldızını kendilerine (doktorlara) batırmayı ihmal etmiyor. Muayenehane düzeninin devamını savunanları, doktorları "üst insan" gibi gören zihniyeti eleştiriyor. Doktorun temel görevini sorguluyor. 
Benim okuduğum Eylül 2012 tarihli 4. baskısıydı. İthaki yayınlarından çıkan kitabın 274 sayfa olduğunu ve Tıp Bu Değil 2 adlı bir devam kitabının da yayınlandığını belirteyim. 
Son söz olarak halk arasında çok sevdiğim bir sözü tekrar edeyim: 
Hastane mi / doktor mu Allah düşürmesin, yokluğunu da göstermesin. 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Televizyon Öldüren Eğlence / Neil Postman

Amerikalı yazar ve medya teorisyeni Neil Postman'ın 1985'te kaleme aldığı ünlü eseri Amusing Ourselves to Death, Osman Akınhay'ın çevirisi ile Ayrıntı yayınlarından çıkmış. İlk baskısı 1994 yılında yapılan kitabın benim okuduğum 2010 yılında yapılan 3. baskısıydı. Geniş kaynakça ve dizini ile birlikte 195 sayfalık kitap iki ana bölümden oluşuyor. İlk bölümde televizyona gelinceye kadar iletişim dünyasının geçirdiği evreler ve her yenilik ile günlük yaşamdaki değişiklikler irdeleniyor. İnsanların sadece yakın çevrelerinde olup bitenden haberdar oldukları, şehrin, ülkenin ve dünyanın geri kalanından bihaber oldukları dönemleri hayal etmek bile zor günümüzde. Telgrafın keşfiyle işler değişmiş. 27 Mayıs 1844'te Amerika'da ilk telgraf hattının kurulmasından yalnızca dört yıl sonra Associated Press'in kurulmasıyla "bütün ülkede hiçbir yerden gelmeyen, özel olarak hiç kimseye hitap etmeyen haberler ağır basmaya başladı" (s.80)
Postman, günümüzden 25 yıl önce y…

Net olan tek şey: Netflix değiştirir

Sektör etkinliklerini 2011 yılından bu yana takip eden birisi olarak Netflix'in Türkiye pazarına girişini, uzunca bir süredir bekliyordum. 2013 yılında Londra ve Talin'de takip ettiğim iki sempozyumda da en çok konuşulan konu Netflix'ti. Aslında Netflix ile ilgili ilk yazımı, Avrupa'da esen OTT rüzgarını değerlendirdiğim 2011 yılında yazmışım
2013 yılında, televizyon yapımları için verilen ödülleri toplayan House of Cards da Netflix için üretilen bir içerikti. Belki haber bundan ibaret olsa, televizyon dünyası açısından çok önemli olmayabilir. Sonuçta Digitürk'ün platform kanalı için ürettirdiği Bir Erkek Bir Kadın adlı uyarlama da çok tuttu örneğin. Ancak House of Cards, TV pazarını ve işleyişini kökten sarsıcı özellikler taşıyordu. Öncelikle, yapımcıları dizideki ilişkiler ağının bir pilot bölümde anlatılamayacak kadar karmaşık olduğunu bu yüzden bir sezon için sipariş verilmesini istediler, pilot bölüm olmaksızın. Ülkemizdeki işleyişin ayrıntılarını tam bilmiyo…

Çocuk Davamız 1 / Kazım Karabekir

Ankara'da sahaf denilince pek akla gelmez Küçükesat tarafları. En bilindik mekanlar Kızılay'daki pasajlar olsa da aslında Küçükesat, kitap meraklıları için önemli adresler barındırır. Bu adreslere başka bir yazıda değinmek üzere başlığa döneyim, bir not ekleyerek. Kazım Karabekir, Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyet'in ilk yıllarına tanıklık etmiş isimler arasında en çok anı bırakanlardan birisi sanırım. Anıların çokluğu ile 1925 - 1938 arası zorunlu yalnızlığının etkisi büyüktür gibi geliyor bana. Bu durum da ayrı bir yazı konusu olsun...
Çocuk Davamız 1, Emre yayınları'nın Cumhuriyet Tarihi Serisi'nin 9. kitabı olarak yayınlanmış. Bende 2000 yılında yapılan beşinci baskısı var. İlk baskısı ise 1995 yılında. 330 sayfalık kitap sert bir cilde sahip. Kitabın ikincisi de var. Geçenlerde bu Küçükesat civarındaki bir sahaftan Karabekir'in yazdıklarının 10 cildini satın aldım 100 TL karşılığında. Sanırım Yapı Kredi Yayınları bu eserleri yeniden düzenleyerek büy…