Salı, Nisan 15, 2008

ekonomik kriz mi kapitalizmin krizi mi

Bu günlerde başladığı ileri sürülen ekonomik kriz sistemik bir durum mu? Yoksa kötü yönetimden kaynaklı, hataların sonucu ortaya çıkan bir durum mu? Aslında ekonomi adlı uzmanlık alanıyla yakından ilgilenen herkes, diğer bilimlerden önemli farklılığı ilk bakışta fark edecektir. Ekonomide tek doğru yoktur. Zamana göre değişen, kimin için baktığınıza göre değişen doğrular, yaklaşımlar vardır. Üniversitelerin bir çoğunda ekonomi derslerinde okutulan klasik iktisat teorisi, zevk (haz) tatmini peşinde koşan, sınırsız ihtiyaçlara sahip, optimizasyon yapmaktan başka bir şey düşünmeyen çağdaş köle hane halkı ile karını en çoklamaya hedefli, bu uğurda herşeyi yapmayı göze almış firmaların amansız mücadelesini anlatır. Mikro iktisat diye okutulan bu yaklaşım dünyadaki tek yaklaşım olarak sunulur. Makroda durum biraz karmaşıktır. Dünyanın çeşitli zaman dilimlerinde başat olmuş yaklaşımlar, geçerli oldukları dönemin özelliklerine bağlantı kurulmadan anlatılır. 1929 bunalımı neden ortaya çıktı? Keynes'in söyledikleri yapılmasaydı ne olurdu? Yapıldı ve ne oldu? gibi tartışmalar yerine Friedman ne demiş, monetaristlerin Keysenyenlerden farkı nedir? şeklinde sorulara boğulmuş, işin özü kaçmış bir halde anlatılır. Hatta kimi üniversiteler bunlardan bile bahsetmez. Yüksek matematikle, ne hesapladığını unutmuş öğrenciler, hayat mücadelemizi neden verdiğimizi anlamaya çalışacaklarına denklemi çözmeye odaklandırılır.
Şimdi tüm bu gariplikler ortadayken kiminle tartışmalı yaşadıklarımız kapitalist iktisadın temel açmazlarından birisinin getirdiği olağan bir kriz midir? Yoksa kötü yöneticilerin eseri midir?

Hiç yorum yok: